. . .

Krzywizna – naturalna piękność czy największa zmora brakarska?

Krzywizna drewna jednym spędza sen z powiek, a inni uznają ją za dar natury, zwłaszcza podczas budowania drewnianych łodzi przy pomocy XVIII-wiecznej technologii. Najważniejsza jest jednak trafna ocena naturalnej wady drewna i umiejętne zastosowanie tej wiedzy w przemyśle.

Drewniana wyobraźnia to podstawa
Wpatrując się w drzewa, z pasją próbuję czytać ich historie, dostrzegać ukryte wady i umiejętnie analizować skutki oraz efekty, jakie powstaną po manipulacji drewna, a także właściwie oceniać jego wartość
i czerpać przyjemność z dobrze wykonanej pracy brakarskiej. W mojej definicji brakarstwa ważna jest przede wszystkim praktyka oraz bogata wiedza i wyobraźnia ?drewniana?. To dzięki niej, patrząc na kłodę czy odziomek, można dostrzec produkt finalny, dla uzyskania którego jesteśmy gotowi poświęcić całą energię.

Doskonałość tkwi w odkształceniach
Doskonałość drzewa przejawia się w mnogości posiadanych wad i naturalnych niedociągnięć ? zarówno wad budowy, jak i wad kształtu. Dla jednych krzywizna to uosobienie piękna, dla drugich to generator kosztów i odpadów. W naturze prawie wszystkie drzewa są w mniejszym lub większym stopniu obarczone krzywizną. Pochodzenie tej wady ma najczęściej naturalny charakter, ale może mieć podłoże ekotypowe
lub genotypowe. Nie bez znaczenia dla pokroju drzewa są takie zjawiska, jak: żerowiska owadów, wiatr, przymrozki oraz grzyby uszkadzające pień lub pędy główne.

krzywizny
Krzywizna ? co to takiego?
Aby zrozumieć tę powszechną wadę kształtu, jaką jest krzywizna (która dotyczy prawie wszystkich sortymentów surowca drzewnego), należy poznać jej teoretyczne podstawy. Krzywizna to odchylenie osi podłużnej pnia (wałka, dłużycy lub kłody) od linii prostej (wg normy PN-79/D-01011). W zależności od surowca jest ona różnie interpretowana, ale prawie zawsze jej wymiar podawany jest w centymetrach na jeden metr bieżący [cm/m]. Normy lub warunki techniczne precyzują tzw. strzałkę ugięcia, którą należy zbadać i przeliczyć na określony wymiar sortymentu lub daną długość. W praktyce spotkamy różne formy i typy krzywizn. Dla uproszczenia tej ?pięknej zmory? przypomnę dwie: krzywizna jednostronna ? surowiec ma jedną strzałkę ugięcia na jednej płaszczyźnie (ma kształt łuku) oraz krzywizna dwu- i wielostronna, gdzie dany odcinek surowca ma kilka krzywizn na kilku płaszczyznach (przypomina literę S lub korkociąg).

Cały artykuł przeczytasz w: Przemysł Drzewny nr 2/2016